Collectie

Het museum kan voor z’n presentatie putten uit een grote en zeer gevarieerde verzameling fossielen, mineralen en schelpen. Zoals een natuurmuseum betaamt, krijgt het dierenleven uitgebreid aandacht. Van een presentatie van manshoge skeletten waardoor de bezoeker een blik in het verleden wordt gegund, tot hedendaagse zoogdieren en vogels die middels diorama’s worden gepresenteerd.

Vanuit cultuurhistorisch oogpunt is de collectie van belang, omdat deze in de loop van de vorige eeuw tot stand is gekomen. Daardoor vertelt de collectie over de manier waarop mensen door de tijd heen natuurverzamelingen aanlegden.

Xylotheek

In de periode dat Lodewijk Napoleon koning was van Nederland (1806-1810), bestelde hij drie houtverzamelingen in boekvorm.
Eén van de xylotheken is, na veel omzwervingen en uitvoerige restauratie, ondergebracht in Natuurmuseum Enschede. Waarschijnlijk bestond de verzameling oorspronkelijk uit meer dan 200 delen, waarvan er nu nog 146 zijn.

Ieder deeltje, in de vorm van een boek, is gemaakt van een andere houtsoort. Voor de rug werd de bast van een struik of boom gebruikt. In de doos werd het zaad, de bloemen, een wortel, doorsneden van takken en een stukje kernhout opgeborgen.

Ijstijd

Pas in het pleistoceen is er sprake van echt grote landzoogdieren zoals de wolharige mammoet, de wolharige neushoorn en de steppewisent. Van enkele van deze dieren staan skeletten en replica’s opgesteld.
Schrik niet van grootte van de holenbeer of het reuzenhert!
Het meest bijzonder zijn de skeletdelen van Boris de mammoet. Boris werd in 1995 door medewerkers van het museum opgegraven bij Borne. De botten zijn bestudeerd en vertellen een eigen verhaal.

Bruin museum

Zoals de term bruin café staat voor een ouderwetse kroeg, zo ziet het Bruin Museum eruit als een natuurhistorische museumzaal van vroeger.
De muren en de antieke vitrines hangen en staan vol met wonderlijke objecten. Zoals de gaviaal, die doodgeschoten werd nadat hij een arbeider op een plantage een been af had gebeten. Of een tweekoppig kalf. Opgerolde huiden van slangen, kaken van walvissen, oude schoolplaten en curiosa op sterk water.
De kleurrijke collectie laat verbazen en de teksten dagen uit om de fantasie de vrije loop te laten.

Fossielen

In verscheidene vitrines in de fossielenzaal van het museum liggen fossielen, vooral afkomstig uit het Euregio-gebied, naar ouderdom gerangschikt. Hierdoor krijgt de bezoeker een beeld van de ontwikkeling in Twente.
De reeks begint met plantenfossielen uit het Carboon, de steenkooltijd. In het Carboon werd het landschap gedomineerd door reusachtige paardenstaarten, boomvarens en zegelbomen. De fossielen uit de volgende perioden zijn nagenoeg allemaal overblijfselen van zeedieren. Hieruit blijkt dat Twente miljoenen jaren lang een deel van de zeebodem was. Uit de perioden Trias, Jura en Krijt, zijn er vooral ammonieten, belemnieten, zeeëgels en schelpen te zien. Uit het Tertiair stammen heel andere fossielen zoals een stuk schild van de leerschildpad, visresten, haaientanden en walviswervels.

Mineralen

In de kelder – een beetje de schatkamer van het museum – flonkert en schittert het behoorlijk. De bezoeker vindt hier een keur aan gesteenten, mineralen en kristallen.
De mineralen staan gesorteerd opgesteld achter glas.
Naast natuurlijk gevormde mineralen, is er aandacht voor synthetische producten. Bij kinderen is vooral het luminiscentiekabinet populair. In deze donkere kast laat ultraviolet licht mineralen, zoals calciet en fluoriet, oplichten in fluoriserende kleuren.

Diorama

Een diorama is een stukje nagebootste natuur. De zoogdierenzaal van het museum laat door middel van diorama’s verschillende Nederlandse landschappen zien.
Van dichtbij kunt u de dieren die in deze landschappen thuishoren bekijken. Soms gaat het om dieren die iedereen wel eens ‘in het echt’ heeft gezien. In andere gevallen gaat het om dieren die zich het liefst afzijdig houden van mensen.

Ook in de vogelzaal worden de Nederlandse vogels in hun natuurlijke biotoop gepresenteerd. Aan de wanden vindt u informatie over het gedrag van vogels, hun afstamming, de vogeltrek en voedselkeuze.