De conservering van de xylotheek

Het was in het begin van de jaren ’90 dat wij werden gevraagd te komen kijken naar een aantal boeken die in zeer slechte staat verkeerden. Voor een restauratie atelier van meubelen, beelden en andere houten objecten een vrij ongebruikelijk verzoek. Het waren echter geen gewone boeken van papier en leer, maar boeken geheel van hout. Houten kistjes in de vorm van een boek waar, als je ze open doet plantenmateriaal in opgeslagen ligt.

Het was voor ons de eerste kennismaking in levende lijve met dit soort collecties, Xylotheken genaamd. Het woord xylotheek geeft de kern van de verzameling al aan, Xylos in het Grieks betekent ‘hout’.

Nederland kent drie van dergelijke collecties, die dateren van het einde van de 18de, begin van de 19de eeuw. De xylotheek, toen nog Herbarium Vivum in boekvorm genoemd, werd in 1809 door Lodewijk Napoleon cadeau gedaan aan de Leidse universiteit. Ook de universiteiten van Harderwijk en Franeker ontvingen in dat jaar een vrijwel identieke collectie, die verpakt in houten kisten, in verschillende zendingen naar Nederland werden verzonden. ‘Dit zeer kostbaar en fraai geschenk’, schreef de Leeuwarden Courant destijds, ‘bestaat uit meer dan honderd Specimina, grootendeels van Boomen en Heesters op de keurigste wijze gedroogd en behandeld’. Maker van de drie Nederlandse xylotheken was Alexander Cristian Heinrich Friedrich von Schlümbach. De vervaardiging van xylotheken was een economische aangelegenheid.

Zo meldt in die tijd de nieuw economische courant: ‘ Bij Johan Hildt te Weimar zijn natuurlijke hout-kabinetjes te bekomen van 144 in- en uitlandische kunstverf- en apothekershouten. Iedere houtsoort heeft den vorm van een zakalmanak; de rug is op de wijze van een Franschen band versierd en bevat den Linneischen en Duitsche naam. Op het voorplat is een vierkant van de schors van het hout ingelegd. Deze 144 natuurlijke houtsoorten bevinden zich in een eikenhouten kastje en kosten 36 Thalen’. Ook von Schlümbach werkte met economische motieven, zo blijkt uit de briefwisselingen. Boze tongen beweerden dat het hem uitsluitend om het geld te doen was. Boswachter Ryss, die hem de toegang tot de bossen wilde ontzeggen beschreef Von Schlümbach als een: ‘ Losbandig, onwetend, aanmatigend en tamelijk lomp mens (…..) louter een kruidenverzamelaar’.

Waarschijnlijk was er sprake van broodnijd, omdat Ryss zelf ook wel wat in de xylotheken zag. Er was grote kritiek op Von Schlümbach. Slechts zijn grote schulden zouden hem tot het werk gedreven hebben, niet de liefde voor de natuur, van een wetenschappelijke aanpak door hem is nooit sprake geweest.

De drie Nederlandse xylotheken.
De xylotheek van de hogeschool van Franeker bestaat uit 158 delen en is gegaan naar museum het Coopmanshus in Franeker, waar deze nog steeds is. De xylotheek van de hogeschool van Leiden , 147 delen, is via omzwervingen terechtgekomen bij kasteel Groeneveld in Baarn, en de xylotheek van de hogeschool van Harderwijk, 146 delen, is bij het Natuurmuseum Enschede terechtgekomen.

Beschrijving van de collectie
De boeken hebben een formaat van gemiddeld 25x17x5 cm. Ze bestaan uit een rugdeel, een voor en een achterbord, een aantal daarop gelijmde latten die doos en deksel vormen. De rug is gemaakt van een deel van een tak, compleet met schors en spinthout.

Er zijn twee soorten boeken: boeken van houtsoorten die voldoende hout produceren om er een doos van te maken, zoals eik, beuk, plataan etc. en boeken van struik- of kruidachtige gewassen zoals rozensoorten (Rosa alba, Rosa Belgica) en heide soorten (Erica alba, Erica vulgaris). Hiervan zijn de boekdozen gemaakt van grenenhout (Pinus sylvestris) en belijmd met een aantal twijgen van de desbetreffende plant of struik. De ruimte tussen de twijgen in, is belijmd met gemalen boomwortel.

De boekdozen scharnieren d.m.v. in het hout bevestigde ijzerdraadjes en aan de buitenzijde opgelijmde leren scharnierbanden. Aan de binnenzijde van de deksel is een tekstvel gelijmd, waarin behalve een beschrijving van de betreffende boom of struik ook een lijst van inhoudsonderdelen van de boekdoos is weergegeven. Deze teksten zijn handgeschreven in het Oud-Duits, geschreven in verschillende handschriften. De binnenzijde van de doos is belijmd met mos, Kammos (Ctenidium molluscum, onderzocht door dr. A. Touw, Rijksherbarium te Leiden). Op dit mos zijn de onderdelen van de boom of struik gelijmd, zoals: een twijg met bladeren en de vrucht, het zaad ( in een klein houten doosje met deksel), de bloemen – mannelijk en vrouwelijk – het stuifmeel ( eveneens in een klein houten doosje) de zaailing of jonge plant, een rechte en schuine doorsnede van een tak, een stukje wortel, as (eveneens in een houten doosje), houtskool en een stukje kernhout ter bepaling van het soortelijk gewicht.

Er is nogal wat verschil in het aantal inhoudonderdelen, Viscum Album, de mistel of maretak, een parasietachtige plant kent slechts drie onderdelen en Pinus Sylvestris, de grove den, kent er maar liefst zeventien. Alle inhoudsonderdelen zijn genummerd, overeenkomend met de nummering in de geschreven tekst.

Ook elk boek heeft een nummer, aangebracht op een schildje op de rug, net als de botanische en de Duitse benaming. De nummering van alle drie de collecties is identiek, nummer 1 is de Quercus robur (zomereik), nummer 10 is de Fraxinus excelsior, de es, nummer 20 is de Betula excelsa, een berkensoort. De nummering loopt door tot aan nummer 234. Kijkend naar welke soorten er in de Schlümbach xylotheken aanwezig zijn, dan moet je concluderen dat de maker niet een bepaalde botanische lijn gevolgd heeft, daar zijn de soorten te divers voor. Het lijkt aannemelijker dat de soorten die voorhanden waren, bijvoorbeeld uit de bossen van eerder genoemde boswachter Rypp, of uit een nabijgelegen hortus, de opbouw van de collectie bepaalden. Merkwaardig is ook, dat van sommige soorten die genoeg hout produceren om een houten boekdoos van te maken, zoals de Buxus sempervirens, toch een grenenhouten doos is vervaardigd.

Van de andere soorten zijn weer lang niet alle mogelijke onderdelen toegepast, bijvoorbeeld van de Juniperus nana komt wel een stukje kernhout voor maar weer geen houtskool, terwijl deze twee onderdelen toch over het algemeen naast elkaar in de boekdoos liggen. Het grootste raadsel wat wij in de boekdozen aantroffen waren de zaailingen- ook wel jonge planten.

Een aantal van de zaailingen komt niet overeen met de wijze waarop ze in de natuur voorkomen. Het formaat en de verschijning zijn dermate afwijkend dat wij ons afvroegen of de natuur in krap twee eeuwen zo een evolutie doorgemaakt zou hebben, of dat er iets anders aan de hand kon zijn. Bij het losnemen van enkele zaailingen bleek dat deze samengesteld zijn: het papieren nummerplaatje is precies over de scheiding van blad en wortel gelijmd. Het is dus een los (klein) blaadje dat met een los stukje wortel is verbonden en zo de zaailing vormt.

De eerste xylotheek waaraan wij hebben gewerkt was die van Kasteel Groeneveld te Baarn. Het museum achtte het destijds wenselijk om de missende inhoudsonderdelen aan te vullen, om zodoende de leesbaarheid van de collectie te herstellen. Een niet geringe opdracht waar wij met medewerking van de heer Versteegh, botanicus van de Nehosoc, experts van de universiteiten van Utrecht en Wageningen en diverse arboreta in ons land uiteindelijk toch in zijn geslaagd. Uiteraard is het aanbrengen van nieuwe inhoudsonderdelen geheel reversibel gebeurd (beenderlijm) en het documentatiesysteem maakt, dat te allen tijde terug te vinden is welke onderdelen eerder verloren gegaan zijn, en waar dus nieuwe onderdelen toegevoegd zijn.

De conditie van de xylotheek van het Natuurmuseum te Enschede.
In november 1995 zijn wij begonnen met het opstellen van het conditierapport van deze xylotheek. Uitgangspunt hierbij was om in zeer gedetailleerde vorm de conditie van ieder onderdeel van elke boekdoos weer te geven. Zo werden er aantekeningen gemaakt over de toestand van de houten boekdozen, het plantenmateriaal (losliggend, beschadigd of ontbrekend), de aanwezigheid van schimmel in de boekdozen, het plantenmateriaal aan de buitenzijde (de ‘buitenbekleding’) en de conditie van de papieren tekstvellen en de leren scharnierbanden.

De houten boekdozen
De boekdozen zijn zodanig geconstrueerd, dat het hout geen enkele mogelijkheid tot krimpen heeft. Het voor en achterbord van het boek zijn meestal uit meerdere stroken hout samengesteld en de latjes die de doos en de deksel vormen zijn hier dwars opgelijmd. De rug van de doos is zonder verbinding, dus koud, tegen het doosbord en de latjes aangelijmd. Door verdroging en krimp van het hout waren veel van de houten borden gescheurd of kromgetrokken, de latjes waren losgeraakt en de ruggen afgebroken. De ruggen, vervaardigd uit delen van takken, waren soms zeer kromgetrokken door aanwezigheid van het jongen spinthout.

Een ander groot probleem bij de houten boekdozen was de aantasting door houtworm. Bijna iedere boekdoos had hier in meer of mindere mate last van, zeker op de plaatsen waar spinthout in de dozen is verwerkt, zoals in de ruggen. Ook voormalige behandelingen hebben de boekdozen geen goed gedaan. Veel onderdelen die eens losgeraakt waren, zijn met moderne lijmen en spijkers weer min of meer op hun plaats gebracht. Over deze ‘opknapbeurt’ staat in een brief van 20 januari 1949 van de heer Geesink, directeur van het provinciaal museum van oudheden te Zwolle ( waar de xylotheek destijds verbleef), aan prof. Dr. Venema, van de landbouwhogeschool te Wageningen:

Hooggeachtte Prof,

U ten zeerste dankend voor de terugzending van de delen van de xylotheek en de daaraan verrichtte goede zorgen heb ik de eer U mede te delen dat ik heden aan uw adres doen verzenden een nieuwe zending, dan blijven er hier nog 20 delen achter, die een zeer gehavend aanzien hebben en waarvan de kistjes gedeeltelijk los in elkaar zitten. Is het daarom mogelijk dat ik deze vooraf hier doe in elkander lijmen?

Professor Venema antwoordt hierop:

Zeer Geachte Heer,
In antwoord op Uw vraag wat er gedaan moet worden met de nog resterende kistjes, deel ik u mede dat deze het best elk afzonderlijk stevig in papier gepakt moet worden. Wij zullen dan hier wel zien wat er nog te krabben en te lijmen valt. Sommige zijn heel erg beschadigd.

Een groot aantal houten latjes was hierbij tussen verschillende boekdozen verwisseld. Het spreekt voor zich, dat ook het plantenmateriaal er onder deze omstandigheden niet best meer aan toe was.

Het plantenmateriaal
Droog plantenmateriaal is zeer broos en teer, en door de slechte staat waarin de boekdozen verkeren, was ook erg veel plantenmateriaal beschadigd of losgeraakt. Bijna iedere doos bevatte wel een klein gedraaid houten doosje dat losgeraakt was. Door hanteren van de houten boekdoos en het heen en weer rollen van het kleine doosje daarin is zeer veel materiaal beschadigd, losgeraakt of zelfs geheel verloren gegaan. Veel plantenmateriaal is ook beschadigd of verloren gegaan bij eerdere restauratie pogingen aan de houten boekdozen. Ook bleken inhoudsonderdelen op de verkeerde plaats of zelfs in de verkeerde boekdoos te zijn gelijmd. Ook aantasting door schimmel was een probleem. Na onderzoek werd door het Centraal Bureau voor Schimmelcultures te Baarn vastgesteld dat het hier een droogte minnende schimmel betrof, die na een flink aantal weken op kweek nog geen activiteit te zien gaf. Tevens werd er een behandelingsadvies gegeven. Van de twijgen aan de buitenzijde van de boekdozen waren er veel losgeraakt of verdwenen.

Het papier en de scharnierbanden
De papieren tekstvellen waren door contact met het hout verzuurd waardoor bruine vlekken te zien waren. Op plaatsen waar de houten borden gescheurd waren, was het papier uiteraard meegescheurd. De leren scharnierbanden waren zeer vaak gescheurd op de plaatsen waar deze door openen van de boekdozen omgevouwen werden. Ook waren er een aantal vervangen door bandjes van andersoortig leer. Waar de banden waren losgeraakt van de boekdozen waren deze met allerlei lijmsoorten, spijkertjes of zelfs met krammen bevestigd. De ijzeren draadjes die onder de leren banden als scharnierpunt fungeren waren zeer vaak gebroken en door oxidering aangetast.

Nu de gehele conditie van de xylotheek in kaart was gebracht kon begonnen worden met het opmaken van een behandelingsplan. De ervaringen die we opgedaan hadden bij de conservering en reconstructie van de xylotheek van kasteel Groeneveld waren leidraad voor de plannen voor de xylotheek van Enschede. Belangrijkste aspect hierbij was misschien wel dat we bij de werkzaamheden voor Groeneveld een documentatiesysteem ontwikkeld hadden, waarbij elke handeling aan de collectie nauwkeurig in kaart kon worden gebracht.

In een tweetal gesprekken die ik heb gehad met directie en corservatoren van het Natuurmuseum, afgevaardigden van de Rijksdienst Beeldende Kunst en dr. P. van Helsdingen van het Nationaal Natuur Historisch Museum Naturalis te Leiden zijn minimale conserveringseisen, mogelijkheden en wenselijkheden van het conserveringsplan vastgelegd.

Na goedkeuring van de subsidieaanvragen konden de conserveringswerkzaamheden daadwerkelijk beginnen. Al snel bleek echter, dat door een voormalige behandeling met een ons niet bekend bestrijdingsmiddel de gehele collectie een schadelijke damp verspreidde, die ons het werken aan de collectie onmogelijk maakte. Hulp van het Instituut Collectie Nederland afdeling onderzoek werd ingeroepen en na het nemen van monsters en doen van diverse tests werd de aard van de stoffen bepaald: Tritolueenfosfaat en dibutyltalaat, beide weekmakers.

In samenwerking met het ICN hebben we een zuurkast ontwikkeld, waarin als in een soort couveuse gewerkt moest worden. Het werken in de zuurkast bleek lastig, maar niet onoverkomelijk, dus we konden alsnog aan de slag.
Eerst werden van alle exemplaren drie foto’s gemaakt: binnenzijde, buitenzijde en tekstvel.
Noodzakelijk bij alle werkzaamheden waren de vertalingen van de teksten en de lijsten van de inhoudsonderdelen van iedere boekdoos. Het grootste deel van de vertalingen waren al gemaakt bij onze werkzaamheden, eerder, aan de xylotheek van kasteel Groeneveld in Baarn.

Van een tiental exemplaren die niet in die collectie voorkwamen moest alsnog een vertaling gemaakt worden. Als eerste werden alle scharnierbanden verwijderd en gelabeld. Ook werd door de papierrestaurator het papier uit de deksels genomen om het daarna te conserveren.
Hierna konden we aan de houten dozen beginnen. De latten die gedeeltelijk loslagen werden verwijderd; spijkers en lijmresten werden verwijderd. Krimpscheuren in doos- en dekselborden werden hersteld door de verschillende delen weer tegen elkaar te lijmen. Door kromtrekken van sommige plankjes konden krimpscheuren niet altijd geheel gesloten worden dan werden er strookjes hout in de krimpscheuren gelijmd.

Deksel- en doosborden die na het aan elkaar lijmen te klein bleken te zijn werden aan de rugzijde van het boek aangevuld: dit werd gedaan met het hout van de betreffende botanische soort en de aanvullingen werden niet aangekleurd.

Na de verbredingen van de borden konden de ruggen bevestigd worden; dit gebeurde met twee dunne bevestigingspennetjes tussen latjes en rug. Uiteraard moesten alle werkzaamheden uitgevoerd worden, terwijl het plantenmateriaal in de dozen aanwezig was.

Dit zorgde, met name bij het opheffen van krimpscheuren in de doosborden voor complicaties. Kromgetrokken delen konden immers niet vlak gedrukt worden zonder het plantenmateriaal te pletten, daarom werd er voor gekozen om eventuele ongelijkheden tussen de verschillende gedeelten van de borden te accepteren en in rust aan elkaar te lijmen. Enkele ruggen waren zo door houtworm aangetast dat gedeelten ervan verdwenen waren. De aangetaste ruggen werden eerst geïmpregneerd met kunstharsen. Overige afgebroken of verdwenen delen van de boekdozen werden alleen aangevuld als dit noodzakelijk was voor de constructie van de doos.

De boekdozen met verwisselde latjes bleven uiteindelijk over. Op basis van de houtsoort, afmetingen, plaats van de sluitpennen, of zelfs afdrukken van wormgangen kon vastgesteld worden van welke doos zij afkomstig waren, waarna ook deze exemplaren hersteld konden worden.

Volgende stap in het project was het conserveren van het plantenmateriaal. Losgeraakte onderdelen werden op de juiste plaats teruggelijmd, de kleine gedraaide houten doosjes vastgelijmd en de inhoud werd droog gereinigd, en ontdaan van schimmel en schimmelsporen. Door ervaringen opgedaan bij het werk aan de xylotheek van Baarn konden ook van plaats veranderde inhoudsonderdelen en delen die in de verkeerde boekdozen gelijmd waren, weer op hun juiste plaats gebracht worden.

Werkzaamheden aan de buitenzijde van de dozen beperkten zich tot het op de plaats lijmen van losgelaten twijgen en twijgdelen. Na het voltooien van het werk aan de boekdozen en het plantenmateriaal kunnen de metalen scharnierdelen bevestigd worden. Hiermee werden doos en deksel weer met elkaar verbonden. Aan de binnenzijde van het deksel werden de geconserveerde tekstvellen teruggelijmd, op zuurvrij museumkarton. De conservering van de leren scharnierbanden had inmiddels plaatsgevonden. Op plaatsen waar de banden waren gescheurd zijn ze gedoubleerd. Hierna konden ze worden teruggelijmd.

Nu alle delen weer hersteld en geconserveerd waren moest er nog een ding gebeuren: het bestrijden van de actieve houtworm. Hiervoor hebben we gebruik gemaakt van een behandelingsmethode bij lage zuurstof concentratie. Een geheel onschadelijke methode waarbij de houten boeken voor een langere periode geheel zuurstofvrij opgeslagen werden.

Een methode die in het geval van de xylotheek van het Natuurmuseum Enschede uitermate succesvol gebleken is. Van de gehele conserveringsproces is een uitgebreide documentatie bijgehouden, met foto’s van voor en na de behandeling.

Eenmaal terug in het museum is de xylotheek in een klimaatgeregelde vitrine geëxposeerd.

Het hele conserveringsproject heeft ruim vier jaar in beslag genomen en we hopen dat het resultaat de bezoeker van het Natuurmuseum Enschede evenveel zal plezieren als het ons heeft gedaan.

Tentoonstelling over muurstickers

Tentoonstelling over muurstickers

muurstickerAfgelopen jaar hebben wij een tentoonstelling gegeven over muurdecoratie in vorige en hedendaagse tijdperken. Zoals velen van jullie wellicht zullen beamen is het naar wens aanpassen van de leefruimte een belangrijk gegeven om zich thuis te voelen. Speciaal voor deze doelgroep zullen we nog een keer terugkijken naar de verschillende muurstickers die vandaag de dag gebruikt worden.

Waar wordt een muursticker voor gebruikt?
Steeds vaker fleuren mensen hun huis op met de leukste motieven. Deze muurstickers worden met name gebruikt om de woonkamer, slaapkamer of babykamer op te fleuren. Een kale muur met enkel behang of verf is immers ook maar saai. Met name deze muurstickers voor de babykamer zijn erg populair geworden. Waar men voorheen dergelijke stickers gebruikte om kinderen te plezieren, zijn er vandaag de dag ook steeds vaker muurstickers met tekst te vinden in de woonkamer. Middels een lieve of speciale betekenis wordt zodoende een boodschap overgebracht aan de bezoeker.

Voorheen geen stickers
In eerdere tijdperken werd het huis ook al opgefleurd, echter waren de bekende technieken waarmee hedendaagse muurstickers worden vervaardigd nog niet uitgevonden. Voorheen bestond muurdecoratie dus voornamelijk uit plantaardige materialen, zoals bloemen, takken of andere leukigheden.

Meer weten?
Speciaal voor de geïnteresseerde organiseert het natuurmuseum Bolderwaard aanstaande oktober in samenwerking met de expert van muurfashion een leuke expositie met hedendaagse kunst aan de muur.

Diefstal uit museum voorkomen met gps trackers

Als echte kunst en natuurliefhebbers maken wij ons zorgen om het toenemend aantal inbraken in de landelijke musea. Zo werd er onlangs een meteoriet gestolen uit de sterrewacht in Sonnebergh en was er een tijdje daarvoor een meester geroofd uit het museum in Gouda. De laatste dieven zijn overigens al gepakt en de meteoriet is enkele weken na de roof anoniem teruggegeven aan de eigenaars. Dat is een geluk bij een ongeluk. Als kunstliefhebber is het een ramp om te moeten denken dat deze stukken verloren gaan door dergelijk gespuis. De kunstvoorwerpen hebben vaak niet eens een noemenswaardige waarde voor de dieven, aangezien ze deze niet kunnen verkopen op de vrije markt. Als ze er al überhaupt iets voor krijgen is het een verwaarloosbare waarde, terwijl het verlies voor kunstliefhebbers en veel grotere waarde weerspiegelt.

gps tracker
Hoe kunnen we ons beter beveiligen?
Allereerst moeten de beveiligingssystemen herzien worden. Schijnbaar stond de deur in Gouda gewoon open en was het ook in Sonnebergh vrij eenvoudig binnen te komen. Tenminste wat we via de tv te zien kregen. Daarnaast zou het handig zijn dure kunst en archeologische vondsten te beschermen met een gps tracker. Hierdoor kun je binnen enkele seconden goederen traceren met een gps tracker in enkele seconden. Zo weet je altijd waar de spullen zich bevinden en zijn de spullen met deze manier van tracking binnen no-time teruggevonden.

Wat is een gps tracker eigenlijk?
Meestal is dit een klein apparaatje waarmee je goederen, personen en dieren kunt traceren tot op vijf meter nauwkeurig. Dit wordt mogelijk gemaakt door een gps ontvanger die in verbinding staat met de gps satellieten. Deze signalen maken het mogelijk om de locatie op aarde te berekenen. De coördinaten die hieruit komen worden afgezet tegen een kaart en vervolgens is het voor de eigenaar mogelijk om de locatie eenvoudig in te zien via een online platform. Een gps tracker is een echte life saver voor veel instellingen die een verzekering niet kunnen betalen. Ook voor veel musea is deze manier van beveiliging een gewenste oplossing!

Speciale gps trackers voor de auto
Naast de standaard gps tracking systemen is er ook een gps tracker die speciaal is vervaardigd om in te bouwen in de auto of een andere voertuig. Met een gps tracker auto kunt u eenvoudig de goederen traceren en zorgen dat u het voertuig terugvind zodra deze gestolen word. Via sms of het online platform kunt u tot op vijf meter nauwkeurig zien waar de auto zich bevind en de politie alarmeren. Deze tracking systemen die werken via het gps netwerk zijn ideaal om diefstal en schade hierdoor te voorkomen.

Na deze gebeurtenissen raden we iedereen aan een gps tracker aan te schaffen voor uw duurzame goederen. Het zou jammer zijn als u schade ondervind door enkele rotte appels in onze samenleving.

Expositie ontstaan Zippo aansteker

Het Natuur museum in Dordrecht organiseert vanaf volgende maand een expositie over de ontstaansgeschiedenis van het merk zippo. De aansteker veranderde het leven van de mens en de mogelijkheden om te overleven, maar ook de kansen om in de avond te kunnen functioneren, werden vergroot. Naast een warmte verspreider had een zippo kopen ook een hygiënische functie. Spijzen en drank konden namelijk ontsmet worden van bacteriën en daarmee de kans op overleving vergroten.
zippo
Naast de bespreking van de impact en verandering van de komst van het merk zippo wordt er ook aandacht besteed aan de huidige betekenis van deze warmtebron. Er is een apart gedeelte dat de ontstaansgeschiedenis van lucifers en aanstekers beschrijft. In de collectie is een uniek aansteker opgenomen die voor het eerst in Nederland te bezichtigen is. Het betreft een exemplaar afkomstig uit het Nationaal rijksarchief te Florida. Het is een van de oudste aanstekers die ooit gevonden zijn en werd gebruikt door de Nappa indianen stammen in Nebraska. Uniek aan dit model is het speciaal ontworpen klik mechanisme. Toentertijd was dat een grote revolutionaire stap om vuur te maken.

De opening vindt plaats met een uniek aansteker experiment van het zippo center. Wilt u een zippo kopen? Dan geven deze experts u de gelegenheid om na de tentoonstelling tegen een voordelige prijs eentje aan te schaffen. Let daarna wel op dat u de juiste aankopen doet! Zij zullen eerst een anderhalf uur durende show geven, waarbij acrobaten met aanstekers en fakkels allerlei kunstjes uitvoeren. Aansluitend vind er een borrel plaats en kunt u de zippo expositie als een van de eerste bezichtigen. Verwacht word dat het evenement duizenden bezoekers zal trekken.

Powerbank laad telefoon snel op!

Een tablet is een prachtig product dat in Nederland gebruikt word door duizenden mensen. De meeste gebruikte tablet is de iPad, waarop mensen boeken kunnen lezen, spelletjes spelen of kunnen communiceren met vrienden en familie. Een veelgehoord probleem is echter de accu die razendsnel leeg dreigt te gaan. Vooral als u niet thuis of in de auto bent en geen stroomvoorziening in de buurt hebt is dit een probleem. Het beperkt het gebruik van de tablet, behalve als u een powerbank heeft.

Met een externe batterij kunt u de iPad opladen zonder gebruik te maken van het lichtnet. Met een mobiele oplader worden de mogelijkheden van de iPad ineens veel groter. U kunt het apparaat nu ook gebruiken als u een dagje op vakantie bent in de natuur of gewoon thuis zonder last te hebben van een adapter die over u heen hangt. De mobiele oplader laadt de tablet namelijk op zonder adapter, maar met een USB kabel die erg kort is. De stroom van de externe batterij wordt vervolgens overgedragen aan de accu van de iPad. Hierdoor is het mogelijk om de tablet buitenshuis te gebruiken, bijvoorbeeld in de natuur of tijdens een dagje bij de pier op Scheveningen. Uw tablet zal met deze mobiele oplader nooit meer zonder stroom zitten, mits u de externe batterij daarvan oplaad voor gebruik. Terwijl de energie wordt overgeheveld kunt u de iPad blijven gebruiken.

Wilt u meer informatie over deze producten die sinds kort op de markt zijn? Kijk dan eens op google met de zoekterm mobiele oplader voor meer informatie.

de rijsttafel van de keizer

Drieduizend jaar geleden leefde er in het oude China een machtige keizer. Op een dag kreeg de keizer een visoen over een jonk. Hij ontbood onmiddellijk de beste timmerlui uit alle delen van zijn machtige rijk en gaf hen opdracht de grote en zeer luxe jonk uit zijn visioen voor hem te bouwen. Aan boord moest het nog luxer zijn dan in zijn mooiste paleizen.

De keizer, die erg veel van lekker eten hield, wilde de zeeën rond zijn machtige rijk gaan bevaren op zoek naar nieuwe gerechten. Aan boord van zijn jonk liet hij zich keizerlijk bedienen en de hele dag waren zijn scheepskoks in de weer met het bereiden van hun fameuze keizerlijke rijsttafels. Steeds wanneer de keizerlijke jonk een haven aandeed werden alle koks aan land gestuurd om nieuwe gerechten te vinden voor de keizerlijke rijsttafels. De keizer had het zo druk met zijn zoektocht naar nieuwe gerechten, dat hij vergat zijn machtige rijk te besturen. Zijn land werd steeds armer en vaak hadden zijn onderdanen alleen nog kroepoek met saus te eten.

Jaren later, toen de keizer op sterven lag, gaf hij bevel om zijn keizerlijke jonk met bemanning en alle gerechten te begraven. Hierdoor kon hij na zijn dood verder varen en genieten van al die lekkere gerechten met deze leuke decoratieve dromenvanger. Maar de kapitein van de keizerlijke jonk hoorde van de plannen van de keizer en besloot om de bemanning samen met alle recepten en gerechten dit noodlot te besparen. In een gevecht op leven en dood versloeg hij de draak die de keizerlijke jonk bewaakte. Maar om aan de toorn van de draak te ontkomen moest hij met schip en bemanning zijn land ontvluchten. Het keizerlijke jacht zwierf over de wereldzeeën maar verscheen steeds op mysterieuze wijze in de havens van het verre oosten.

Nu konden de honger lijdende onderdanen van de keizer genieten van de keizerlijke rijsttafels, waarbij het feest is opgetogen met helium balonnen. Helium is een stof die niet ontvlambaar is en bekend staat om zijn lichte gewicht. Eeuwenlang is de sage rond de keizerlijke jonk in nevelen gehuld geweest, maar steeds doken er overleveringen op van zeelui die verhaalden over de overvloedige rijsttafels aan boord het jacht van de keizer. Na eeuwenlange omzwervingen over de wereldzeeën is het jacht van de keizer nu verschenen in de havens van Rotterdam, waar het aan alle Nederlandse onderdanen de mogelijkheid biedt om onbeperkt te genieten van de rijsttafel van de keizer.

Tentoonstelling sloten en lockpicking

lockpickerHet cultuur museum te Utrecht organiseert begin 2015 een nieuwe tentoonstelling over de werking en ontstaansgeschiedenis van sloten en de lockpicking sport. In de Keijserhal word gedurende januari een tentoonstelling georganiseerd die in hun ogen uniek is in de Nederlandse cultuurhistorie. Het initiatief kwam van Piet Adriaan en zijn collega geschiedkundige Jan Willem Jansen. Ze delen daarnaast de hobby lockpicking, waar ze met een lock pick set dagelijks oefenen om sloten op een efficiente manier te openen.

Kunstenaar en geschiedkundig Pieter van Adriaan heeft een aantal mooie antieke exemplaren sloten en lockpick gereedschappen ter beschikking gesteld. “De eerste sloten stammen uit de Romeinse oudheid, tenminste de sloten die enigszins lijken op de moderne sluittechnieken. De Egyptenaren hadden daarvoor eenvoudiger hang- en sluitwerk uitgevonden. Dankzij de inbreng van een privé verzamelaar kunnen we deze exemplaren tentoonstellen in het Cultuur Museum te Utrecht gedurende de maand januari. Tevens hebben wij een knipoog aangebracht naar de huidige tijd door middel van een historisch verloop van toen naar nu en geven een aansluitende lock picking cursus.”

De opening vind plaats met een lockpick cursus die word georganiseerd door de lockpick hobbyisten. Zij zullen hun kunsten tonen in de opening van een slot door middel van de nieuwste technieken. De entree bedraagt €12,50 en de openingstijden zijn maandag t/m vrijdag van 10 uur tot 5 uur in de middag.

Dader autodiefstal opgespoord met een dashcam

Het is van uiterst belang om al je persoonlijke eigendommen te beveiligen. Dat weet iedereen en ook wij zijn hier goed van op de hoogte. Steeds meer consumenten monteren dan ook een dashboard camera voor in de auto of een beveiligingshek om hun tuinen heen. Helaas liet ons karige budget het alleen niet toe dit op een goede manier toe te passen. Zoals ieder museum heeft ook het Natuurmuseum Enschede door het afbraakbeleid van de regering nog maar een kleine begroting. Vandaar ook dat we keuzes moeten maken en helaas hebben dan toch de primaire doelen van het museum een voorkeur. Daarom is er jarenlang te weinig besteed om de beveiliging op een goede wijze te garanderen.

dashcamJammer genoeg hebben wij hier op een zeer vervelende manier hinder van ondervonden. Een van onze bezoekers kwam namelijk heleemaal overstuur naar de balie met de mededeling dat zijn voertuig zojuist was gestolen. Omdat wij een beschermd parkeerterrein hebben vroeg hij of wellicht camerabeelden konden tonen om zodoende de dader op te sporen. We moesten hem mededelen dat we geen camera’s op het parkeerterrein hadden gericht en we dus niets konden doen. Zoals u zich wellicht beseft zakte de moed in de schoenen van onze bezoeker omdat hij geen diefstalverzerzekering had afgesloten.

Een toevallige voorbijganger hoorde het verhaal aan en zei dat hij een dashcam in de auto die het voorval wellicht gefilmd was. En uiteindelijk bleek dit inderdaad zo te zijn! Al snel hebben we de dashcam beelden veilig kunnen stellen en de dader na een klopjacht kunnen opsporen. Vanaf nu hangt er dus ook een bord bij de ingang met de mededeling dat we iedere bezoeker aanraden om een auto camera in het voertuig te monteren. Naast een dashcam is ook de achteruitrij camera een aanrader om schade te voorkomen.

‘s Werelds beste natuurfoto’s in Natuurmuseum Enschede

Vanaf 9 maart presenteert Natuurmuseum Enschede de expositie die is gekoppeld aan de wedstrijd ‘Wildlife Photographer of the Year 2002’: de absolute top van de natuurfotografie.

De wedstrijd, die dit jaar voor de 19e maal plaats vond, wordt traditiegetrouw georganiseerd door BBC Wildlife Magazine en The Natural History Museum in Londen. Natuurfotografen van over de hele wereld dingen mee naar de prijzen. De organisatie heeft dit jaar uit 62 landen meer dan 19.000 foto’s ontvangen die gemaakt zijn met speciale fototoestellen voor onder het water. Aan de hoofdprijs is de titel ‘British Gas Wildlife Photographer of the Year’, de British Gas Award (een sculptuur in de vorm van een bronzen ibis) en een bedrag van £2,000 verbonden. De hoofdprijs werd dit jaar gewonnen door Angie Scott uit Kenia met haar foto ‘Afrikaanse olifantenfamilie slaat een blauwe reiger gade’.

Natuurmuseum Enschede is trots op deze prestigieuze expositie. De foto’s zijn, zoals ieder jaar, van buitengewone kwaliteit. De expositie is tot en met 4 mei te bewonderen in Natuurmuseum Enschede.

Collectie Weber
Eind 2002 werd, met hulp van Stichting Het Staringmonument en de Enschedese Natuurhistorische Museumvereniging, de fossielencollectie aangekocht van M. Weber uit Everswinkel (bij Münster). De heer Weber was al enige tijd op zoek naar een museum waar hij zijn bijzondere en uitgebreide collectie fossielen wilde onderbrengen. Uiteindelijk viel zijn keus op Natuurmuseum Enschede, nadat ook de museummedewerkers hun interesse voor de collectie hadden uitgesproken. De collectie omvat ruim 2.300 voorwerpen. Het grootste deel daarvan bestaat uit ammonieten, variërend van een centimeter doorsnede tot meer dan 90 centimeter. Daarnaast zijn er onder andere zee-egels, vissen en sauriërresten. Het gedurende 25 jaar verzamelde materiaal is grotendeels gevonden in het Duitse deel van het Euregiogebied. Het vormt een bijzonder goede aanvulling op de al bestaande collectie fossielen van Natuurmuseum Enschede.

Collectie Rhebergen
Nog een collectie fossielen werd in januari van dit jaar verworven. F. Rhebergen uit Emmen schonk een omvangrijke collectie skeletdelen van walvisachtigen en steenkernen van schelpen aan Natuurmuseum Enschede. Het museum en de heer Rhebergen hadden in het verleden al regelmatig contact en de heer Rhebergen heeft al meerdere bijdragen aan de fossielencollectie van het museum gedaan. Van zijn collectie fossiele Nederlandse sponzen is onlangs een Nederlands standaardwerk van zijn hand verschenen. De recentelijk geschonken collectie walvisresten en schelpen is hoofdzakelijk verzameld tussen 1950 en 1960. De resten van walvisachtigen zijn gevonden in Neede, Eibergen en Borne, de schelpkernen in Neede en Delden (Annabrug).

Gratis Crest Whitestrips bij museumbezoek

Laatste kregen we een belletje van Whitestripscenter met de vraag of we mee wilden doen aan een actie van hun. De eigenaar van de webshop voor het witten van tanden bleek al geruime tijd een vaste klant van ons te zijn en had opgemerkt dat het museumbezoek bij jongeren nogal taande was. Nu worstelen wij hier al jarenlang mee en ondanks het organiseren van speciale clinics en andere activiteiten voor jongeren, blijft het bezoek in deze leeftijdscategorie flink achter.

Zijn voorstel om meer jongeren te trekken was dus om gratis Crest Whitestrips te verstrekken voor iedereen die een kaartje zou kopen. Omdat we bang waren dat deze commerciële bezigheid veel andere vaste bezoekers weleens tegen het hoofd zou kunnen stoten, hebben wij een kleine steekproef onder deze doelgroep gehouden. Gelukkig bleek al snel dat vrijwel niemand hier moeite mee had en de meeste mensen het wel konden waarderen. Vandaar ook dat we vanaf volgende week gratis een strips Crest Whitestrips weg zullen geven bij het museumbezoek. Deze Whitestrips zijn zeer geschikt om op een veilige manier uw tanden te witten en zijn klinisch bewezen te werken. Mocht u toch nog vragen heben over deze producten? Dan kunt u altijd uw vraag stellen aan onze Crest Whitestrips sponsor.

Zoektocht naar zeldzame planten met een drone

Allereerst dienen we bij deze post wat achtergrondinformatie te geven. Waar veel mensen denken dat zeldzame (tropische) planten zomaar bij een natuurhistorisch museum worden aangeboden, ligt de werkelijkheid wat genuanceerder. Natuurlijk zijn er veel giften van individuen die een zeldzame plant tijdens een boswandeling tegenkomen, of besluiten dat ze hun tuin willen transformeren en het zonde vinden om de oude flora zomaar te vernietigen. Maar naar het merendeel van de collectie flora moet een museum toch echt zelf op zoek gaan. De huidige technologie maakt het mogelijk om foto’s te maken vanuit de lucht met een drone met camera, waardoor het eenvoudiger wordt om grote oppervlakten af te speuren.

In this Feb. 13, 2014, photo, members of the Box Elder County Sheriff's Office fly their search and rescue drone during a demonstration, in Brigham City, Utah. Law enforcement, government agencies and others are itching to use drones for everything from finding lost hikers to tracking shifting wildfires. But privacy watchdogs are urging state legislatures to step in and head off any potential privacy violations. That tension is on display as more than 35 states consider drone legislation this year, according to the National Conference of State Legislatures. The bills include ways to attract an industry that could generate billions and restrictions on drone use and data collection. (AP Photo/Rick Bowmer)

Een van de manieren om dit te bewerkstelligen is door naar Afrika af te reizen en door jungle te lopen in de hoop iets unieks tegen te komen. Helaas hebben veel musea het budget hier niet voor en is men op zoek gegaan naar alternatieven om zodoende toch een mooie collectie aan de museumbezoekers te kunnen tonen. Een zeer efficiënte manier van het zoeken hierna kan door een drone te kopen. Denk je maar eens in, in plaats van urenlang door de hitte te lopen kun je met een drone met camera een gigantisch gebied afspeuren in een fractie van de tijd. Zo ook heeft het Natuurmuseum Enschede besloten om een expeditie op pad te sturen die met behulp van een drone op zoek zijn gegaan naar tropische planten ter aanvulling van hun collectie. De resultaten waren verbazingwekkend goed. Voor maar 10% van kosten in het verleden heeft men een zeer uitgebreide inventaris kunnen opbouwen. Iedereen kan dit repliceren door middel van een drone kopen. Dat kan zeer gemakkelijk in Nederland.

Meer weten? Via deze drone pagina kan het!

Sterrenhemel Natuurmuseum Enschede

Juni

Pas na 22.00 uur ’s avonds wordt het langzaam donker en worden Arctures (Boötes) en Wega (Lier) het eerst zichtbaar. Later verschijnen Capella (Voerman) laag in het noordwesten, Regulus (Leeuw) in het zuidwesten en Spica (Maagd ) laag in het zuiden. In het zuidoosten komt de rode Antares (Schorpioen) op. Deze is, net als Betelgeuze (Orion) een rode reus onder de sterren. De sterrenbeelden Slangendrager en Hercules zijn te zien. In de laatste bevindt zich de fraaie bolvormige sterrenhoop M13 en de iets zwakkere M92. Deze objecten zijn al met een verrekijker te zien, maar zijn pas
indrukwekkend met een grotere amateur-telescoop: honderden sterren op een kluitje.

Mercurius is de laatste dagen van juni, zij het moeilijk, ’s avonds in het noordwesten zichtbaar in de Tweelingen.
Venus is begin juni niet waarneembaar. Op 8 juni komt de planeet in benedenconjunctie en trekt dan vóór de Zon langs. Eind juni verschijnt ze weer aan de ochtendhemel te vinden in de Stier.
Mars is ’s avonds nog even in het westen te zien, tot 20 juni in de Tweelingen, daarna in de Kreeft.
Jupiter is ’s avonds in het westen in de Leeuw te zien. Zijn zichtbaarheid neemt af.
Saturnus verdwijnt omstreeks 10 juni in de avondgloed, nabij de westelijke horizon en bevindt zich in de Tweelingen
Uranus en Neptunus zijn ’s ochtends in de Waterman resp. de Steenbok te vinden.
Pluto is de hele nacht in de Slang te vinden.
Voor het waarnemen van Uranus, Neptunus en Pluto is een (middel)grote telescoop nodig.

De planetoïde 3 Juno staat in het zuiden van de Arend. 4 Vesta wordt ’s morgens in de Waterman zichtbaar. 11 Parthenope is in de Schutter te vinden en 17 Thetis in het sterrenbeeld Schild. 20 Massalia staat in de Weegschaal.

Juni kent geen grote meteoorzwermen. Aan het einde van de maand is er een kleine zwerm, de juni-Boötiden, actief. Het maximum valt op 27 juni om 4.00 uur ’s ochtends.

De komeet C/2001 Q4 (NEAT) is te vinden in het zuidelijke deel van de Grote Beer. De helderheid neemt af tot de zesde of zevende grootte.
De komeet C2003 K4 (LINEAR) staat begin juni in de buurt van de ster Wega in de Lier, ’s ochtends bijna in het zenit. Op 21 juni staat de komeet iets ten noorden van de bolvormige sterrenhoop M92 in Hercules.

Op 8 juni trekt de planeet Venus over de Zon Dit is en zeldzaam verschijnsel dat voor het laatst te zien was in 1882! Als het helder weer is, is dit in onze omgeving zichtbaar. De planeet trekt tussen 7.34 uur en 12.58 uur over de Zon.

Op de avonden van 11 en 18 juni staan alle vier grote manen van Jupiter dicht bij elkaar ten oosten van de planeet

Op maandag 21 juni staat de Zon om 2.51 uur recht boven de Kreeftskeerkring. Dan begint per definitie de astronomische zomer. Op het noordelijk halfrond zijn de dagen nu het langst.

Juli

De zomersterrenbeelden zijn nu vanaf ’s avonds laat goed te zien, met in het zuidoosten Deneb (Zwaan), Wega (Lier) hoog en Altair ( ) laag. Deze drie heldere sterren vormen samen de zogenaamde zomerdriehoek. De Schorpioen met de rode ster Antares staat heel laag in het zuidoosten. Daarboven zien we de sterrenbeelden Slangendrager en Slang en daar weer boven Hercules. In het zuidwesten staat de oranje ster Arcturus (Boötes) en daaronder, laag aan de hemel, Spica (Maagd). Het sterrenbeeld Leeuw is in de zonnegloed verdwenen.
Wie in juli of augustus op vakantie gaat in zuidelijker streken, loont het de moeite om een verrekijker of kleine telescoop mee te nemen, zeker als het geen volle maan is, zoals in de perioden van 7 t/m 23 juli en van 6 t/m 22 augustus. De hemel is daar langer donker en met een beetje geluk is daar minder lichtvervuiling dan in onze omgeving. Juist in deze tijd van het jaar is de Melkweg op zijn mooist en zijn er heel wat sterren, sterrenhopen en nevels te zien die vanuit noordelijke streken niet of moeilijk waarneembaar zijn.

Mercurius is deze maand tot 20 juli ’s avonds in het noordwesten waar te nemen. De eerste helft van de maand gaat de planeet iets meer dan een uur na de Zon onder. De planeet doorloopt deze maand de sterrenbeelden Tweelingen, Kreeft en Leeuw.
Venus is in juli morgenster en schittert vóór de dageraad in het noordoosten in de Stier, waar ze de hele maand te vinden is. Ze komt steeds vroeger op.
Mars verdwijnt begin juli in de zonnegloed, ’s avonds in het westen. De planeet doorloopt de sterrenbeelden Kreeft en Leeuw.
De zichtbaarheid van Jupiter neemt verder af. De heldere planeet bevindt zich in de Leeuw en is ’s avonds nog even in het westnoordwesten te zien.
Saturnus, in de Tweelingen, is in juli niet zichtbaar.
Uranus en Neptunus staan in de Waterman resp. Steenbok. Ze zijn een groot deel van de nacht zichtbaar, maar vooral in de nanacht.
Pluto staat als een zwak lichtpuntje in de Slang en is de hele nacht zichtbaar.

De planetoïde 3 Juno is te vinden in het grensgebied tussen de Arend en het Schild. 4 Vesta is te vinden in het grensgebied van Waterman en Walvis. 11 Parthenope staat in de Boogschutter. 16 Psyche verplaatst zich van Waterman naar Steenbok.

In de loop van juli komen de zomerse meteoorzwermen op gang. Al begin juli verschijnen de eerste
a-Capricorniden. Het zijn heldere, trage, oranjeachtige meteoren. Op 30 juli is het maximum met tot 4 meteoren per uur. Rond 12 juli zijn de eerste d-Aquariden-Zuid te zien. Ook deze zijn traag en helder. Soms zijn het zelfs vuurbollen! Op 28 juli bereikt de zwerm het maximum met ca. 20 meteoren per uur.
Omdat de meteoren van beide bovengenoemde zwermen uit dezelfde hemelstreek lijken te komen, worden ze nogal eens met elkaar verward. Vanaf half juli zijn ook de eerste Perseïden te zien, waarvan het maximum half augustus is.

De komeet C/2001 Q4 (NEAT) is nog steeds in de Grote Beer te vinden. De helderheid neemt verder af tot de negende grootte. Komeet c/2003 K4 (LINEAR) is eerst in Hercules te vinden en later in de Ossenhoeder. De helderheid neemt iets toe en de komeet zal mogelijk de hele nacht te zien zijn.

Op de avond van 7 juli staan de vier grote Jupitermanen ten westen van de planeet.

Op maandag 5 juli om 12.54 uur staat de Aarde in het aphelium van zijn baan, dat wil zeggen het verst van de Zon. Da afstand Aarde-Zon bedraagt dan 152.095.000 km.

Augustus

Augustus is echt een maand om de Melkweg te observeren, omdat rond middernacht de zogenaamde zomerdriehoek hoog aan de hemel staat en er (met name in de Zwaan en de Arend en omgeving) veel stervelden, sterrenhopen en nevels te vinden zijn. Op een donkere plaats de hemel verkennen is nu een waar genoegen voor iedere sternenliefhebber. Dan is het misschien zelfs mogelijk om met een verrekijker de Noord Amerika nevel in de Zwaan te zien! In de kop van de Zwaan staat de ster ? Cygni (Albireo): dit is een mooie dubbelster voor elke telescoop en verrekijker. De helderste ster is oranjegeel en de zwakkere blauwwit.

Mercurius is de gehele maand niet waarneembaar.
Venus schittert ’s ochtends in het oosten. De heldere planeet komt meer dan 3 uur vóór de Zon op. Venus bevindt zich eerst in de Stier en vervolgens in de Tweelingen. Mars gaat kort na de Zon onder en is niet waarneembaar. Jupiter is de eerste dagen van de maand nog even ’s avonds in het westen te zien, maar de planeet verdwijnt rond 10 augustus in de zonnegloed.
Saturnus verschijnt begin augustus weer aan de ochtendhemel, boven de oostnoordoostelijke horizon in het sterrenbeeld Tweelingen. De planeet komt dag na dag vroeger op. Uranus en Neptunus zijn de gehele nacht te zien in de Waterman resp. Steenbok.
Pluto is de gehele nacht in de Slang te vinden.

Planetoïde 3 Juno staat in het sterrenbeeld Schild. 4 Vesta en 9 Metis staan dicht bij elkaar in de Waterman en de Walvis. 11 Parthenope staat in de Schutter en 16 Psyche in de Steenbok.

Deze maand is zijn de meteoren van de Perseïdenzwerm actief. Oude namen voor deze zwerm zijn ‘Laurentiustranen’ en ‘Laurentiusstroom’, genoemd naar de heilige Laurentius, wiens feestdag op 10 augustus valt. Deze zwerm brengt snelle meteoren voort, vaak met een nalichtend spoor. Het maximum van de zwerm wordt dit jaar verwacht op 12 augustus rond 14.00 uur. Er zullen dan ca. 100 meteoren per uur geteld kunnen worden. De meeste kans om meteoren te zien hebben we de nacht vóór en de nacht na het maximum. De Maan zal daarbij niet storen. Meteoren van de Perseïden kunnen we nog tot 24 augustus verwachten. Tussen de Bereiden kunnen we tussen 3 en 25 augustus ook een enkele ?-Cygnide zien. Deze zijn traag en vaak erg helder. Het maximum van deze kleine zwerm is op 18 augustus. Dan kunnen er per uur drie meteoren uit deze zwerm te zien zijn.
Vanaf 25 augustus kunnen we meteoren uit de a-Aurigiden te zien krijgen, alhoewel de Maan, die op 28 augustus vol is, flink zal storen.